أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
634
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
آزاديخواهان و نظارت بر اعمال آنان بپردازد . اين سازمان گزارشهاى محرمانه خود را براى عبدالحميد مىفرستاد و او نيز به صرف شك و ترديد ، افراد را معاقبه كرده ، با اندك شبههاى از سر راه خود بر مىداشت . بسيارى از اين افراد تبعيد و آواره و برخى ترور شده به قتل رسيدند ، به طورى كه زندانها پر شد . وى بسيارى از قربانيان خود را كه به هزاران نفر بالغ مىشدند ، به بسفور فرستاد كه اكثر آنان در زندانها كشته شدند . « 1 » اقدامات عبدالحميد در مكه برخى پيرمردان به من گفتند كه دامنهء كارهاى ستمگرانهاى كه عبدالحميد بر ضد دشمنانش از اتحاديين انجام مىداد ، به مكه هم رسيد . اولين اقدام عليه امير مكه يعنى حسين بن محمد بود . وى كه با اتحاديين مربوط بود ، با توطئهء عبدالحميد به قتل رسد . مطلبى كه اين پير براى من نقل كرد ، هيچ كدام از مورّخان مكه در اين دوره به آن اشاره نكردهاند . دحلان مىگويد : « 2 » حسين بن محمد با خنجر مسمومى كه در جدّه به وى زده شد ، درگذشت . اين اقدام زمانى بود كه او نزديك خانهء شيخ عمر نصيف با اسب به طرف قصر در حركت بود . در آنجا يك افغانى كه در لباس درويش بود ، نزديك وى رفت و پيش از آن كه از اسب پياده شود ، با نشان دادن اين كه بناى بوسيدن دست شريف را دارد ، نزديك شده ، خنجر مسموم خود را در ران شريف فرو كرد . شريف در اثر اين زخم درگذشت و به همين جهت او را شهيد ناميدند . مردم ، افغانى را دستگير كردند و البته در اين باره احتمالهاى مختلفى مطرح شد .
--> ( 1 ) . اقدامات عبدالحميد كه به شهادت تاريخ سختگيرانه بوده ، از دو منظر مورد توجه قرار دارد . شمارى به دفاع از وى برخاسته اقدامات او را در جهت حفظ هويت اسلامى و پاسدارى از دستگاه خلافت مىدانند و شمارى ديگر كه به طور معمول ميانهاى با ديدگاههاى عبدالحميد ندارند ، رفتارهاى او را ناشى از مشى مستبدانه و خوى ستمگرانهء وى تلقى مىكنند . منهاى آن كه هر ديدگاهى براى خود استدلالهايى دارد ، در اين ترديدى نيست كه روش عبدالحميد ، روشى سختگيرانه و تند بوده است . « ج » ( 2 ) . خلاصة الكلام ، ص 327 .